08/02/2010

Puppy power

Blindengeleidehonden verblijven het eerste jaar bij een pleeggezin. Emmy Bouwman (54) traint momenteel vrijwillig haar zesde exemplaar: de labrador Spike.

Wanneer de puppy's ongeveer zeven weken oud zijn, worden ze geplaatst in een pleeggezin. Op 19 september verwelkomde Emmy Bouwman haar zesde pup. Voor één jaar zal Spike bij haar vertoeven. ‘Ik ben altijd geëmotioneerd als ik het hondje krijg, zeker als het een zwartje is. Ik ben dan erg zenuwachtig, slaap de nacht ervoor niet en mijn buik zit in de knoei. De dag dat ik hem moet afgeven heb ik exact hetzelfde gevoel en denk ik: ‘Oh, ik ben weer zo dom geweest, ik moet hem weer afgeven’.’

Na een jaar je trouwe viervoeter afstaan, is iets wat niet veel mensen zouden kunnen. Waarom kies je ervoor?
Emmy Bouwman: ‘Omdat ik heel graag hondjes heb. Ik vind het heel leuk om honden iets aan te leren. Je hebt ook steeds een jonge hond, er is niets zo leuk. Het is natuurlijk wel veel werk. Je moet hem zindelijk maken. Het gezeik begint dus altijd opnieuw (lacht). In het begin was ik heel voorzichtig en was ik heel bang dat ik iets fout zou doen. Nu gaat het veel beter en geniet ik echt van mijn hond.’

Weinig mensen weten dat een blindengeleide hond eerst bij een pleeggezin inwoont. Hoe ben jij op het idee gekomen?
‘Ik heb zelf altijd honden gehad. Ik ben ziek geweest en lag drie maanden in het ziekenhuis. Mijn hond was oud geworden en was versleten. Hij kon zijn plas niet meer ophouden en we hebben hem uiteindelijk laten inslapen. Daarna durfde ik geen nieuwe hond kopen omdat ik niet wist hoe lang ik ervoor zou kunnen zorgen. Toen dacht ik aan een blindengeleidehond. Die moet je maar een jaar verzorgen.’

Op welke manier train je de pups?
‘Dat begint ’s morgens als ik opsta met de hond uit te laten. We leren hem altijd op dezelfde plaats zijn behoefte doen zodat hij het na een tijdje op commando kan. Zo weet je zeker dat er niets gebeurt als je ermee naar de winkel gaat. Als we de stad ingaan, moeten we altijd de stoepranden aangeven. De hond moet ook veel de handen aanraken, zodat de blinde weet waar hij is. Hij moet op commando gaan zitten, liggen, staan en in en uit de auto springen. We leren hem ook wat extra dingen, zoals een stoel aangeven. Dat is als extraatje, omdat ik het zo leuk vind.’

Je hebt zes honden gehad. Welke was het moeilijkst om te socialiseren?
‘Gentle, een bruine labrador. Hij had een heel goede aan– en uitknop van werken en niet werken. Maar hij was een heel sterke en krachtige hond. Als hij iets zag, ging hij er achteraan. Je moet je hond de baas kunnen. Er zijn heel veel honden die het niet kunnen verdragen dat je iets over hun hoofd trekt, zoals het jasje of een leiband.’

Emmy Bouwman: 'Een hond had eens een spons opgegeten. Na een spuitje had ik de spons terug in duizend stukjes'

Er kruipt duidelijk enorm veel tijd in. Je doet het allemaal vrijwillig?
‘Ja. Pleeggezinnen zijn een soort apart (lacht). We krijgen wel het voer, het mandje en een hele hoop speeltjes cadeau. Het neemt inderdaad heel veel tijd in beslag maar iets wat je fijn vindt, vind je nooit erg om te doen. Ik doe het eigenlijk in de eerste plaats omdat ik graag honden heb. Niet zozeer voor de blinde. Andere pleeggezinnen doen het misschien vooral voor de blinden, dat weet ik niet.’

Hoe is het om hem na een jaar af te staan?
‘Heel moeilijk en emotioneel. Dit is nu mijn zesde pup maar het went eigenlijk niet zo goed. Het moeilijkste voor mij is als hij naar school moet gaan. De huiselijke sfeer wordt er wel nagebootst en ze mogen ’s avonds met de conciërge tv kijken. Maar daar zitten ze met negen honden samen en hebben ze geen vaste baas. De dag dat de blinde de hond krijgt, maakt alles terug goed. Dat is de mooiste dag voor mij. Dan krijgt de hond een echte thuis. Het centrum is meestal wel zo slim om me snel een nieuw hondje te geven. Dan heb je zoveel zorgen met de nieuwe pup dat je het een beetje “vergeet”. ’

Heb je er ooit eentje echt niet willen afgeven?
‘Nee. Ik weet dat ik dat moet doen en ik ben iemand van mijn woord. Je moet dat trouwens ook ondertekenen. Dat zou ik dus nooit doen. Ik wacht er ergens wel op tot er eentje afgekeurd wordt, want dan mag hij bij mij blijven. Voorlopig gaat het altijd goed maar het kan niet goed blijven gaan. Spike is ook weer een goede hond volgens mijn buikgevoel.’

Zie je je honden ooit terug?
‘Het eerste halfjaar tot een jaar zie ik ze niet meer. Dan hebben ze een opleiding in het centrum. Het gebeurt dat een blinde niet de behoefte heeft om contact te houden met het pleeggezin. Ik ben niet iemand die zichzelf uitnodigt. Soms een berichtje of een telefoontje zou wel leuk zijn. Een blinde die een hond van mij heeft, is 71 jaar en ik had niet gedacht dat hij contact zou houden. Maar hij belt me nog het meeste op van iedereen om te laten weten hoe het gaat. Anderen bellen alleen als zij op vakantie gaan en ze iemand zoeken om de hond op te vangen. Daar heb ik wel eens een dubbel gevoel bij. Maar uiteindelijk doe ik het voor de hond.’

Hoe kun je een hond trainen als je zelf niet weet hoe het is om blind te zijn?
‘Ik heb zelf ook met een blindengeleide hond gelopen om eens aan te voelen hoe dat is. En wat me meteen opviel, was dat je voelde wanneer de hond naar links of naar rechts keek. Dat vond ik geweldig want ik had nooit gedacht dat je dat kon voelen. Zoals andere mensen ervan dromen om met dolfijnen te zwemmen, was het mijn droom om met een blindengeleidehond te lopen. We liepen toen door Tongeren en het was dertig graden. Wat me opviel, was dat de hond vanzelf in de schaduw ging lopen, zomaar, zonder commando.’

Kan je op één jaar een band opbouwen met je hond?
‘Ja. Teefjes zijn heel aanhankelijk maar ze trekken meer naar mijn man. Ik doe de hele dag oefeningen met hen, ga met hen wandelen en geef hen eten. Maar als we ’s avonds aan de tv zitten, kruipt hij bij mijn man onder de benen. Dan denk ik ‘dat is niet eerlijk’.’ Witte honden zijn liever en komen zachter over dan zwarte. Maar zwarte honden vind ik heel stoer en mooi. Een zwarte pup is net een magneet. Mensen komen altijd op je af. Maar zo snel als hij groot is, gaan ze soms in een kring om je heen, omdat hij gevaarlijk lijkt.’

Een blindengeleide hond heeft blijkbaar een strak werkschema. Kan hij ook nog gewoon een speelse hond zijn?
‘De hond moet niet altijd werken. Hij heeft ook wel eens weekend. Als wij op vakantie gaan, brengen we hem naar een ander pleeggezin en dan heeft hij ook vakantie. Dan hoeft hij niets te leren. De honden van de blinden komen ook bij ons op vakantie. Dat is altijd leuk, want dan heb ik hen weer even terug. Eéntje lag altijd op de vloer in de woonkamer zodat hij ook zicht had op de keuken. Hij was nog geen tien minuten hier of hij lag al terug op zijn plek. Dan zie je dat hij helemaal op zijn gemak is. Daar doe je het voor en ik hoop dat ik het nog heel lang kan doen.’