'Je moest sociaal zijn om te overleven'

Op een koude woensdagnamiddag in maart ontmoet ik haar aan de metrohalte Eberswalder Straβe. Ze heeft een grote plastic zak mee waarin ze al haar dierbare spullen lijkt mee te sleuren. We zetten ons op een bankje en uit haar zak haalt ze een vuile bril. 'Mijn vrienden noemen me die Strickliesel omdat ik elke zondag op de vlooienmarkt aan het Mauerpark sta met mijn zelfgebreide kledingstukjes.'

'Vroeger had ik een eigen huis in een klein dorpje in het district Sterndal. Ik was er leerkracht grammatica. Mijn mening week echter teveel af van die van de directie, waardoor ik werd overgeplaatst.' Haar nieuwe school lag kilometers verderop en er was geen openbaar vervoer. Daardoor moest ze elke dag de afstand met de fiets afleggen. 'Even later stierf mijn man en bleven mijn zoon en ik alleen achter. Mijn zoon werd ziek en had dringend verzorging nodig in een gespecialiseerd ziekenhuis in Berlijn.'

Haar zoon genas maar Brigitte kreeg een ongeluk waardoor de dokter haar verbood om nog verder als leerkracht te werken. 'Ik ging naar de arbeidsbemiddelaar waar ze me vroegen wat ik zoal kon. 'Naaien en breien!' antwoordde ik woest. 'Dan moet je je spullen maar gaan verkopen op de vlooienmarkt', vertelden ze me. En zo ben ik hier terechtgekomen.'

Ik vraag haar naar de Muur, want dat is uiteindelijk waarom ik hier ben. 'Ik heb er niet veel van gemerkt. Op een dag was ik wel verdwaald toen ik met vrienden had afgesproken. Ik kon plots niet verder want er stond een muur. Tegen mijn vrienden in West-Duitsland moest ik ook vertellen dat ik hen niet kon bezoeken. Toch steun ik de communistische ideeën met hart en ziel. All rights for all. Maar van zodra er geld mee gemoeid is, is het om zeep. Geld verstoort elke gedachtegang. Bovendien is het communisme een utopie.'

'Hoe deze buurt veranderd is na de val? In de tijd van de DDR heette de Eberswalder Straβe de Dimitroff Straße. Heel wat straten kregen toen een naam naar een of ander groot communistisch figuur. Na de Wende kregen ze terug hun oorspronkelijke naam. Veel van die mensen zijn gestorven of verhuisden naar flatgebouwen elders. Nu wonen er voornamelijk jongeren met veel geld. Er zijn ook heel wat bars, cafés en restaurant geopend. Het nachtleven staat hier heel centraal.'

Ik besluit haar op de man af te vragen of het leven voor de Wende beter was. 'Het was anders. Er was veel meer geld dan goederen in de DDR. Er was ook meer werk. Mensen hadden nood aan vitamine B, zoals we hier zeggen. B staat voor Beziehungen of relaties. Je moest sociaal zijn om te overleven in Oost-Duitsland.'

© Tekst en foto’s: Wim Vandonck

al 265 keer bekeken

tags: