Wat in de DDR-periode een onaangename buurt was, is nu een trekpleister. Berlijner Michaƫl Buhnemann over de Kollwitzplatz van voor en na de val van de Muur.
De Kollwitzplatz was de woonplaats van de kunstenares Käthe Kollwitz. Tijdens de periode van de DDR hoorde het plein bij Oost-Berlijn. Toen was de buurt rondom het plein niet zo aangenaam om te vertoeven. De populatie bestond voornamelijk uit druggebruikers, en in de muren waren kogelgaten zichtbaar. Kortom, het was een plaats om te mijden.
Vandaag is het echter een trekpleister voor jonge gezinnen. Op het pleintje vind je een met graffiti bespoten standbeeld van Käthe Kollwitz, en een speeltuin die door hordes kinderen bestormd wordt. Verder wandelen moeders er met kinderwagens, en laten oudere mannen er hun hond uit. Rondom het plein bevinden zich talrijke cafés en tavernes. Niets doet vermoeden dat het er hier voor de val van de Muur helemaal anders aan toeging.
Op de hoek van het plein bevindt zich een kunst- en antiekwinkel, ‘Kunst-a-Bunt’ genaamd. De zaak wordt uitgebaat door Michaël Buhnemann.
‘Wessies’ en ‘Ossies’
Michaël (60) is een rasechte Berlijner. Hij lijkt een zachtaardige man die liever z’n stem niet verheft. Extreme standpunten neemt hij ook niet in. En wat vooral opvalt: hij is helemaal niet gehaast. Dat is volgens hem één van de belangrijkste eigenschappen van mensen die aan de Kollwitzplatz wonen. ‘Hier nemen mensen hun tijd. Je ziet hier niemand gehaast rondlopen zoals je dat elders ziet.’
Ook al woont hij al zijn hele leven in Berlijn, ingaan op de verschillen tussen de ‘Wessies’ en de ‘Ossies’ wil hij niet. ‘Ik ken het verschil, dat is voor mij het voornaamste. Als mensen tegenwoordig de Kollwitzplatz bezoeken, merken ze niet meer dat het vroeger Oost-Berlijn was.’
Eerst woonde Michaël in de Duitse buurt Schöneberg. Midden jaren ’90 verhuisde hij naar de Kollwitzplatz. Op de vraag waarom hij net naar deze buurt kwam, antwoordt hij: ‘Omdat iedereen hier zo creatief is. Als je iets in de kunstbranche doet is dit echt the place to be.’
Onverwachte val
Buhnemann maakte het fenomeen van de Berlijnse Muur van dichtbij mee. Over het bouwen van de Muur wil hij niet veel kwijt, alleen dat het een grote impact heeft gehad op alle Berlijners. De grootste moeilijkheid voor hem persoonlijk waren de vele vrienden die door de bouw van de Muur plots van hem gescheiden leefden. ‘Ik had veel vrienden in de kunstwereld, allerlei artiesten en kunstenaars. Zij woonden plots in een ander deel van de stad. Dat was heel moeilijk. Ik deed wel mijn best om contact te houden, maar dat was niet vanzelfsprekend.’
‘Het is wel goed afgelopen. Ik zal het zo stellen: ze waren mijn vrienden voor de bouw van de Muur, ze waren mijn vrienden toen de Muur er stond, en ze waren nog steeds mijn vrienden toen de Muur viel. Tot op de dag van vandaag houden we contact, dus in dat opzicht heeft de Muur niets kapotgemaakt.’
Over de val van de Muur kan hij kort zijn: ‘Ik had het niet zien aankomen. De val van de Muur kwam voor mij compleet onverwacht. Natuurlijk was het een grootse gebeurtenis. Al wat ik erover zeggen kan, is dat het voor iedereen een goede zaak was dat de Muur viel, zowel voor Oost-Berlijners als West-Berlijners. Iedereen was gelukkig.’
Tekst: Sigrid Monsieur
Foto: Sigrid Monsieur